क्रांतिकारक जतीन दास

    जतींद्र नाथ दास हे जतिन दास या नावाने ओळखले जाणारे भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामातील क्रांतिकारक होते ज्यांनी भारताला ब्रिटीश राजवटीपासून स्वतंत्र करण्यासाठी कार्य केले. जतीन दास हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकनचे सदस्य होते.ब्रिटिश सरकार विरुद्ध 63 दिवसांच्या उपोषणानंतर लाहोर सेंट्रल जेलमध्ये त्यांचे निधन झाले.

» जन्म दिनांक

   27 ऑक्टोबर 1904

   कलकत्ता 【ब्रिटिश भारत】

   आता कोलकाता【पश्चिम बंगाल】

» निधन

   13 सप्टेंबर 1929 【वय 24】

   लाहोर,पंजाब प्रांत 【ब्रिटिश भारत】

   आता पंजाब 【पाकिस्तान】

» राष्ट्रीयत्व

   भारतीय

» सदस्य

   हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन

» सहभाग

   तुरुंगात 63 दिवस उपोषण

   असहकार आंदोलनात भाग

» प्रारंभिक जीवन

    जतीन दास यांचा जन्म 1904 मध्ये कलकत्ता येथे झाला. मॅट्रिक आणि इंटरमिजिएटच्या परीक्षा त्यांनी प्रथम विभागात उत्तीर्ण केल्या. त्यांनतर अनुशीलन समिती या बंगालमधील क्रांतिकारी गटात सामील झाले आणि 17 व्या वर्षी महात्मा गांधींच्या असहकार चळवळीतही त्यांनी भाग घेतला. त्याच्या राजकीय क्रियाकलापांसाठी अटक करण्यात आली आणि तुरुंगात कैद करण्यात आले. तेथे राजकीय कैद्यांना दिल्या जाणाऱ्या गैरवर्तनाच्या निषेधार्थ त्यांनी उपोषण केले.

   दास यांनी सचिंद्रनाथ सन्याल यांच्याकडून बॉम्ब कसा बनवायचा शिकून घेतले होते परंतु 14 जून 1929 मध्ये त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली व पुरवणी लाहोर कट खटला चालवण्यासाठी लाहोर तुरुंगात ठेवण्यात आले.

» उपोषण

   लाहोर तुरुंगात जतीन दास यांनी भारतीय राजकीय कैद्यांना युरोपमधील कैद्यांच्या समानतेची मागणी मिळावी म्हणून इतर क्रांतिकारक सैनिकांसह दुसऱ्यांदा उपोषण सुरू केले.तुरुंगातील भारतीय रहिवाशांची परिस्थिती दयनीय होती.त्याच तुरुंगातील ब्रिटीश कैद्यांची अवस्था विलक्षण वेगळी होती. या विरुद्ध जतीन दास यांचे उपोषण 13 जुलै 929 रोजी सुरू झाले आणि ते 63 दिवस चालले.अखेरीस तुरुंग प्राधिकरणाने त्याच्या बिनशर्त सुटकेची शिफारस केली, परंतु सरकारने ही सूचना नाकारली आणि त्यांना जामिनावर सोडण्याची ऑफर दिली.

» मृत्यू

    जतीन दास यांचे 13 सप्टेंबर 1929 रोजी निधन झाले. दास यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी हजारो लोकांनी रेल्वे स्थानकांवर गर्दी केली होती. कलकत्त्यात दोन मैल लांब मिरवणुकीने शवपेटी स्मशानभूमीपर्यंत नेली. त्यानंतर त्यांच्या मृत्यूनंतर व्हाईसरॉयने लंडनला कळवले की "उपोषणावर असलेल्या षड्यंत्र प्रकरणातील जतीन दास यांचे निधन झाले.